საცხოვრებელი ბინადრობის ნებართვა საქართველოში უძრავი ქონებით

საინვესტიციო ბინადრობა გაიცემა, თუ უცხოელი ყიდულობს ქონებას დადგენილ მინიმალურ ღირებულებაზე მეტად. ეს ზღვარი დროდადრო იცვლებოდა, ამიტომ ზუსტი მოქმედი ციფრი განაცხადის შეტანის მომენტში უნდა დადასტურდეს — სხვადასხვა პერიოდში ის განსხვავებული იყო.

ღირებულებას ადასტურებს არა ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული ფასი, არამედ საქართველოში ლიცენზირებული (აკრედიტებული) შემფასებლის დასკვნა. შემფასებელი უნდა იყოს შესაბამის რეესტრში, ხოლო დასკვნა უნდა აკმაყოფილებდეს საჯარო სამართლის განვითარების სააგენტოს (სსსგ) მოთხოვნებს ფორმისა და ვადის მიხედვით.

თუ შეფასებული ღირებულება ზღვარზე დაბალია, განაცხადს შეიძლება უარი ეთქვას ან მოთხოვნილი იქნეს დამატებითი ობიექტის შეძენა, რათა ჯამურმა ღირებულებამ დააკმაყოფილოს მოთხოვნა.

ჩვეულებრივ ითვლება საცხოვრებელი და კომერციული ქონება, რომელიც კერძო საკუთრებაშია და რეესტრში რეგისტრირებული. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა უცხოელებისთვის შეზღუდულია და, როგორც წესი, ცალკე არ ითვლება.

ერთი მესაკუთრის რამდენიმე ობიექტის შეჯამება ზოგჯერ დასაშვებია მოქმედი წესის მიხედვით, მაგრამ თითოეულს ცალკე შეფასების დასკვნა სჭირდება. თანასაკუთრების წილები და დაუსრულებელი მშენებლობის ობიექტები, რომელთა უფლებაც ჯერ არ არის რეგისტრირებული, ხშირად დამატებით კითხვებს იწვევს — ეს წინასწარ უნდა დაზუსტდეს.

საბაზისო პაკეტში შედის პასპორტი, საკუთრების რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი (რეესტრის ამონაწერი), აკრედიტებული შემფასებლის დასკვნა, სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ქვითარი, შევსებული განაცხადი და დადგენილი ფორმატის ფოტოსურათები.

დამატებით შეიძლება მოთხოვნილი იყოს ნასამართლობის ცნობა, შესყიდვის თანხის წარმომავლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ხოლო ოჯახის წევრებზე განაცხადისას — ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები (ქორწინების, დაბადების მოწმობები) აპოსტილითა და ქართულ ენაზე თარგმანით.

უცხოური დოკუმენტები, როგორც წესი, საჭიროებს ლეგალიზაციას (აპოსტილს) და ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს — ამის გარეშე პაკეტი არასრულად ითვლება.

განაცხადი შეაქვთ საჯარო სამართლის განვითარების სააგენტოში პირადად ან უფლებამოსილი წარმომადგენლის მეშვეობით. სტანდარტული განხილვის ვადა ჩვეულებრივ რამდენიმე კვირას შეადგენს, ხოლო დაჩქარებული (ფასიანი) მომსახურებით შედეგი უფრო სწრაფად შეიძლება მიღწეულ იქნეს — ზუსტი ვადები და ტარიფები სააგენტოს მოქმედ ფასთა ნუსხაში უნდა შემოწმდეს.

საინვესტიციო ბინადრობა, როგორც წესი, გაიცემა შეზღუდული ვადით (სხვადასხვა პერიოდში ეს იყო ერთი ან რამდენიმე წელი) გახანგრძლივების შესაძლებლობით, თუ ობიექტზე საკუთრება შენარჩუნებულია და მოქმედი პირობები დაცულია. გახანგრძლივებაზე განაცხადი წინასწარ, ვადის ამოწურვამდე შედის, განახლებული საბუთებით.

თუ ქონება ბინადრობის ვადის ამოწურვამდე გაიყიდა, სტატუსი შეიძლება გაუქმდეს — საკუთრების შენარჩუნება მთელი ვადის განმავლობაში მთავარი პირობაა.

ამ საფუძვლით ბინადრობაზე ჩვეულებრივ შეიძლება იდავონ მეუღლემ, არასრულწლოვანმა შვილებმა და, ზოგ შემთხვევაში, განმცხადებლის შრომისუუნარო მშობლებმა. ობიექტის ღირებულების ზღვარი საერთოა განმცხადებლისა და ოჯახის წევრებისთვის ერთად, თითოეულზე ცალკე არ იზრდება.

ოჯახის წევრებისთვის საჭიროა იგივე ლეგალიზებული ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები და ცალკე განაცხადები და ფოტოები — განაცხადები ჩვეულებრივ ერთდროულად განიხილება მთავარ განმცხადებელთან.

ყველაზე ხშირად უარს ეუბნებიან ზღვარზე დაბალი შეფასების, არასრული ან არასწორად ლეგალიზებული საბუთების პაკეტის, შემფასებლის დასკვნასა და რეესტრის ამონაწერს შორის შეუსაბამობის, ან ჯერ არარეგისტრირებული საკუთრების ობიექტის გამო.

მნიშვნელოვანია არ აგერიოთ საინვესტიციო ბინადრობა უვიზო ყოფნაში: ბევრი ქვეყნის მოქალაქეს შეუძლია საქართველოში შემოსვლა და ყოფნა უვიზოდ განსაზღვრული ვადით ყოველგვარი შესყიდვის გარეშე, მაგრამ ეს არ იძლევა რეზიდენტის სტატუსს, არ ხსნის წვდომას რეზიდენტის სოციალურ უფლებებზე და მოითხოვს პერიოდულ გამგზავრება-შემოსვლას ყოფნის ვადის გასაგრძელებლად.

ბინადრობა უძრავი ქონებით ოფიციალური სამართლებრივი სტატუსია რეზიდენტის საიდენტიფიკაციო ბარათით, რომელიც მეტ სტაბილურობას იძლევა, მაგრამ საჭიროებს ფორმალური პროცედურის გავლას და აქტივის საკუთრებაში შენარჩუნებას.

ღირებულების ზღვრები, საბუთების ნუსხა, ვადები და ტარიფები დროდადრო იცვლება. გარიგებამდე და განაცხადის შეტანამდე აუცილებლად შეამოწმეთ მოქმედი მოთხოვნები საქართველოს საჯარო სამართლის განვითარების სააგენტოს ვებგვერდზე ან აკრედიტებულ იურისტთან — ეს სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ ცვლის ოფიციალურ კონსულტაციას.